Pháp : miễn phí tham quan bảo tàng và các công trình văn hóa lịch sử cho thanh niên dưới 25 tuổi và giáo viên

 

Bài đăng trên Tuổi Trẻ đầu năm 2009, không tìm lại được link.

Pháp : miễn phí tham quan bảo tàng và các công trình văn hóa lịch sử cho thanh niên dưới 25 tuổi và giáo viên

Ngày 13 tháng 1 vừa qua, tại buổi lễ chúc mừng năm mới thường niên trong ngành văn hóa tại thành phố Nîmes, tổng thống Sarkozy của Pháp đã tuyên bố hàng loạt biện pháp nhằm thúc đẩy sự quan tâm của người dân Pháp đến văn hóa, lịch sử nước này.

Trong số các biện pháp đưa ra được chú ý nhất là việc miễn hoàn toàn phí tham quan các bảo tàng và các công trình văn hóa lịch sử cho các thanh niên dưới 25 tuổi và các giáo viên. Quyết định «ngoạn mục» (từ của nhật báo Le Monde) này đã được tổng thống Sarkozy đề cập trong quá trình tranh cử tổng thống Pháp từ năm 2007, và ông đã giữ lời.

Thật ra đây không phải là môt quyết định dễ dàng, nhất là trong thời điểm nền kinh tế Pháp cùng với kinh tế thế giới đang gặp nhiều khó khăn. Các bảo tàng cũng lo lắng sẽ mất một nguồn thu quan trọng từ giới trẻ vì cho đến hiện giờ các thiếu niên dưới 18 tuổi đã hiển nhiên được miễn phí tham quan.

Tuy nhiên với quyết tâm đưa văn hóa đến tất cả thành phần dân chúng, nhất là các tầng lớp có thu nhập thấp, ông Sarkozy vẫn mạnh dạn thông qua quyết định trên. Tổng thống Pháp lý luận rằng biện pháp ông đưa ra không gây nguy hiểm tài chính cho các bảo tàng vì giới trẻ một khi đã có thói quen đi bảo tàng sẽ tiếp tục đi khi trưởng thành.

Ngoài quyết định trên, chính phủ Sarkozy còn thông qua các biện pháp khác như tăng ngân sách thêm 100 triệu Euro giành cho ngành văn hóa, xây dựng bảo tàng «Lịch sử nước Pháp » nhằm khẳng định bản sắc văn hóa và lịch sử của Pháp.

Quyết sách tập trung vào văn hóa và lịch sử trong tình hình kinh tế hiện nay được xem là khá táo bạo. Tuy nhiên đây hoàn toàn nằm trong tính toán tổng thể nhằm tạo công ăn việc làm từ các dự án đầu tư công. Các dự án văn hóa sẽ kích thích du lịch, tăng nguồn thu cho ngân sách. Ngoài ra các dự án này nằm trong tham vọng lâu nay của các tổng thống Pháp nhằm làm đẹp thêm cho nền văn hóa và lịch sử Pháp vốn đã rất lẫy lừng.

Thật ra trước khi có quyết định nêu trên, các bảo tàng và công trình văn hóa lịch sử của Pháp cũng không hề vắng bóng. Để đáp ứng nhu cầu thưởng thức của thanh niên, các bảo tàng Pháp thường mở cửa trễ và miễn phí vào một đêm trong tuần. Bảo tàng Louvre mênh mông mỗi đêm thứ Sáu đầy ấp các cặp nam thanh nữ tú, lân la bên từng bức tranh, pho tượng hay cổ vật. Cả khách tham quan và các tác phẩm đều đắm chìm và hòa quyện trong một thứ ánh sáng kỳ ảo chảy xuống và lan tỏa từng dòng từ các ngọn đèn được thiết kế đặc biệt chỉ có ở Louvre. Cho đến khi hết giờ, nhân viên bảo vệ yêu cầu ra về, họ vẫn còn luyến tiếc, nấn ná lại để thêm một vài giây chiêm ngưỡng.

Mỗi khi thấy cảnh này tôi lại liên tưởng đến các bảo tàng khá vắng vẻ ở Việt Nam và không khỏi ngậm ngùi cho sự thờ ơ của thanh niên Việt Nam đối với văn hóa và lịch sử. Phải chăng Việt Nam chúng ta mới thật sự rất cần những quyết định táo bạo như của tổng thống Sarkozy ?

Tuy vừa mới được tuyên bố và chỉ thực sự có hiệu lực từ ngày 4 tháng Tư sắp tới (ngày đầu tiên của kỳ nghỉ Phục Sinh), quyết định của tổng thống Sarkozy đã làm dấy lên nhiều dư luận trong người dân Pháp. Hiển nhiên quyết định được giới trẻ đón chào nồng nhiệt. Nhiều nhóm thanh niên trên mạng đã bắt đầu «rũ rê» nhau tổ chức những buổi la cà trong bảo tàng hay các công trình văn hóa, theo kiểu phim «Night at the Museum» với diễn viên hài Ben Stiller. Không chỉ trong giới thanh niên, cộng đồng chính mà quyết định hướng tới, các ông bố bà mẹ cũng lên tiếng mong muốn được miễn phí tham quan khi đi bảo tàng hay các công trình văn hóa lịch sử cùng với con nhỏ. Lý do họ đưa ra rất đơn giản : thật vô lý phải trả tiền khi con của họ còn quá bé nên họ chỉ có thể tham quan được hơn nữa giờ đồng hồ.

Mặc dầu vậy, khó có một quyết sách nào ở Pháp lại không bị chỉ trích. Nhiều thanh niên dưới 25 tuổi hẳn hoi vẫn cho rằng dưới 25 tuổi không đồng nghĩa có thu nhập thấp, viện dẫn trường hợp vài cậu ấm cô chiêu vẫn vô tư nhận trợ cấp thất nghiệp. Có người lại không tiếc lời phê phán tổng thống Pháp muốn lấy lòng dân chúng bằng tiền nhà nước trong thời buổi khủng hoảng kinh tế.

Tuy nhiên một điều chắc chắn là vào ngày 4 tháng Tư tới, các kiệt tác của nhân loại như cung điện Versailles, Khải Hoàn Môn, lâu đài Saint Michel, bảo tàng Louvre vốn đã đông khách tham quan, sẽ càng đông hơn nữa. Nguời dân Pháp, vốn đã rất tự hào về các giá trị văn hóa lịch sử các công trình đó đại diện, sẽ càng tự hào hơn nữa trong việc phổ biến và chia xẽ các giá trị đó.

T.s. Lê Trung Tĩnh

Paris 14/01/2009