Nhớ Michael Jackson từ ký ức đường phố…

http://community.tuanvietnam.net/nho-michael-jackson-tu-ky-uc-duong-pho?print=1

Nhớ Michael Jackson từ ký ức đường phố… –

Bài đã được xuất bản.: 29/06/2009 12:09 GMT+7

(TuanVietNam) – Người dân khắp nơi trên thế giới, từ Stockholm đến New York, từ Tokyo đến Buenos Aires, từ Facebook đến Twitter, đang tập hợp nhau lại để cùng chia sẻ, tưởng niệm một người: Michael Jackson , vua nhạc Pop. Tại Paris, nơi tôi đang sinh sống, hàng nghìn người đã chọn nhà thờ Đức Bà để làm nơi cầu nguyện bình an cho anh.

 

Ký ức đường phố có M.J

Tôi bắt đầu được nghe và xem Michael Jackson khi anh đã lên đến tột đỉnh vinh quang của nghệ sĩ. Đó là vào những năm 1990 khi tôi mới khoảng 10 tuổi và đang là một cậu bé bán vé số ở một tỉnh nhỏ ở miền Tây Nam Bộ.

Các video clip của Michael ở các quán cà phê nhiều hôm đã cuốn hút tôi đến độ quên cả chuyện đi bán.

Kiểu nhảy bốc lửa, lối đi chân kỳ diệu cứ làm như con người đang trôi đi mê hoặc những cậu bé 9-10 tuổi chúng tôi đến nỗi cứ rảnh một chút thôi là chúng tôi chia ra tập dượt và thi thố với nhau. Đáng tiếc là thời đó chúng tôi không có được những đôi giày hợp ý để có thể phát huy hết niềm đam mê của mình.

Khi lớn lên tôi nghe nhạc Michael Jackson nhiều hơn; nói thật, không muốn nghe cũng không được khi âm nhạc của Michael Jackson đã thành một phần của cuộc sống đương đại.

Tôi cũng bắt đầu được biết nhiều hơn về các cáo buộc và tai tiếng về Michael Jackson, một phần do báo chí thêu dệt, một phần thật ra cũng do bản thân cách sống lập dị của anh mà thực ra xoay quanh những “huyền thoại” về anh, chúng ta có thể thông cảm phần nào cho con người nghệ sĩ quá nổi tiếng này.

Như có lần một người phụ nữ trẻ viết thư cho Michael, nói yêu anh và tuyên bố anh là cha của một trong hai người con sinh đôi của cô ta (!). Michael ban đầu không để ý lắm do hằng ngày anh nhận rất nhiều thư như vậy.

Tuy nhiên sau đó cô gái tiếp tục gởi rất nhiều thư thổ lộ muốn được sống cùng anh. Cuối cùng, cô gái gởi cho Michael hình của mình cùng hai người con và một khấu súng.

Cô tuyên bố rằng vào đúng ngày tháng xyz sẽ tự sát cùng với hai đứa bé và yêu cầu Michael cùng làm như vậy để ” cả gia đình” có thể cùng sum vầy ở thế giới bên kia.

Bạn có thể tưởng tượng các lá thư của cô gái đã làm Michael mất ngủ kinh niên và gần như phát điên. Kết quả là cô gái bị nhập viện tâm thần và sau đó Michael đã lấy cảm hứng từ sự kiện này để sáng tác bài “Billie Jean” huyền thoại. Trong bài này Michael đã lần đầu tiên trình diễn cho nhân loại lối đi chân ” moonwalk” kỳ ảo đến siêu thực.

Thông điệp lựa chọn thế giới

Thật thiếu sót rất lớn khi nói về Michael Jackson nhưng không nhắc đến bài hát bất hủ “We are the World”. 

Năm 1985, Michael Jackson và Lionel Richie đồng sáng tác bài hát này và tập hợp 45 ca sĩ nổi tiếng nhất tại Mỹ để tổ chức thu âm và biểu diễn nhằm quyên góp tiền ủng hộ cho các nạn nhân đói kém tại Châu Phi.

Ca khúc này đã giành 2 giải Grammy quan trọng là “Thu âm của năm” và “Bài hát của năm” và trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại, với hơn 20 triệu đĩa được bán và hàng triệu đô-la doanh thu được dùng để cứu trợ nạn đói.

Tuy nhiên các giá trị của ca khúc này thể hiện còn đi xa hơn món tiền và mục tiêu quyên góp ban đầu giành cho Châu Phi. Ca khúc nổi tiếng thế giới như một lời kêu gọi niềm tin vào tuơng lai và khả năng của chính từng con người chúng ta trong việc thay đổi cuộc sống quanh mình.

“We are the world, we are the children”. Thật vậy chính chúng ta chứ không ai khác là thế giới này hiện tại và tương lai. Chính chúng ta là người quyết định, người thực hiện và cũng là người gặt hái thành công cũng như gánh chịu hậu quả. Chúng ta không thể đổ trách nhiệm cho bất cứ ai, dầu đó là một đảng phái hay chính phủ nào, quyết định và sống giùm chúng ta.

Chính chúng ta bằng lời nói, bằng ngòi bút, bằng hành động, bằng cánh tay giơ cao, bằng bước chân rầm rập đi tới, bằng tiếng kêu thất thanh khi bi đè nén, bằng suy tư trước những bất công, nghịch cảnh, để tạo dựng một ngày mai tốt đẹp hơn. Vì “We are the ones who make a brighter day.”

Chúng ta không thể tiếp tục giả vờ từ ngày này qua ngày khác, mong chờ một ai hay một nơi nào khác sẽ đứng lên đấu tranh vì những lợi ích của chúng ta. Kiếu cách này thật ích kỷ: chúng ta chờ đợi thành công thì chúng ta hưởng và thất bại thì chúng ta im lặng. Chúng ta phải lựa chọn, vì đó chính là lựa chọn cho sự sống còn của chính chúng ta:

There’s a choice were making
We’re saving our own lives

Không phải ngẫu nhiên mà tiết tấu của hai câu nhạc này cao lên hẳn, giọng ca của Diana Ross khi thể hiện cao vút như một tiếng kêu thất thanh.

Dường như các ca sĩ muốn khẳng định rằng sự sống của chính chúng ta đòi hỏi phải lựa chọn dứt khoát giữa tồn tại và lấn trốn, giữa lên tiếng và im lặng, giữa “To be or not to be” (Shakespeare), giữa đứng lên đế đẩy lùi bất công hay quỵ lụy trước áp bức; đó là lựa chọn giữa vinh và nhục, giữa can đảm và hèn nhát.

Sự lựa chọn đúng sẽ làm ta mạnh mẽ và tự do, “stronger and free.”

Và khi chúng ta đứng lại cùng với nhau như một với niềm tin sắt đá, khi đó chúng ta sẽ nhận thấy thay đổi sẽ chỉ có thể đến: “A change can only come”. Cơn gió của sự thay đổi kêu vang âm thanh tự do và hòa nhập chúng ta vào sự tiến hoá chung của nhân loại như lời hát trong ca khúc ” Wind of change” của Scorpion:

“Like a stormwind that will ring
The freedom bell for peace of mind
Let your balalaika sing
What my guitar wants to say”

Xin tạm biệt Michael Jackson, và xin cầu mong cho linh hồn anh bình an nơi bên kia. Khoảnh khắc lúc 0g30 ngày 26/6/2009, thời điểm danh ca huyền thoại Michael Jackson đột ngột qua đời tại Los Angeles, đánh dấu một gia tài âm nhạc khổng lồ còn ở lại và một niềm tiếc thương vô hạn còn mãi trong tim công chúng.

Tôi, cùng với bao người khác hâm mộ anh và những câu chuyện ly kỳ mà anh kể bằng âm nhạc, có lẽ đều hiểu rằng, mình phải làm điều gì đó trước khi quá muộn: “Better do it now before you get to old” (Off the wall).  

Ảnh hưởng đến thế giới bằng âm nhạc

Bỏ qua tất cả chi tiết liên quan đến cuộc sống cá nhân, các giá trị mà âm nhạc của Michael Jackson để lại thật to lớn và đáng trân trọng.

Michael Jackson sinh năm 1958 tại Indiana, một vùng ngoại ô công nghiệp của thành phố Chicago, Mỹ, trong một gia đình lao động.

Ai đã đọc “Giấc mơ từ cha tôi” của Obama hẳn có thể mường tượng được thảm cảnh của các khu công nghiệp Chicago, nơi được Obama miêu tả như đã bị chính quyền và cả tôn giáo quên lãng.

Michael là con thứ 7 trong một gia đinh có 9 người con. Từ nhỏ anh đã sớm bộc lộ năng khiếu âm nhạc. Năm 1964, anh tham gia ban nhạc Jackson Brothers của các anh trai mình. Các anh em nhà Jackson bắt đầu lưu diễn ban đầu ở Chicago và sau đó trên khắp nước Mỹ.

Vào năm 1968 ban nhạc đã làm rúng động sân khấu ca nhạc nước Mỹ với 4 đĩa đơn đầu tay đứng ở các vị trí đầu trong bảng xếp hạng Billboard Hot 100.

Sau khi đạt rất nhiều thành công với nhóm nhạc anh em, Michael Jackson bắt đầu sự nghiệp solo với album đầu tay “Off the Wall “ phát hành năm 1979. Album nhanh chóng thành công trên toàn thế giới và lập một kỷ lục trong lịch sử âm nhạc, trở thành album đầu tiên từ trước tới nay phát hành 4 đĩa đơn nằm trong top ten. Album đánh dấu sự khởi đầu của sự nghiệp vang dội của nam ca sĩ da màu Michael Jackson.

Năm 1982, Michael Jackson thật sự trở thành huyền thoại âm nhạc với “Thriller”, album bán chạy nhất trong lịch sử âm nhạc, với số lượng bán ra trên toàn thế giới đến hơn 100 triệu bản.

Album trở thành đĩa hát đầu tiên trong lịch sử có 7 đĩa đơn lọt vào top ten của bảng xếp hạng BillBoard Hot 100 trong đó có “Billie Jean”, “Beat It” và bài hát cùng tên với album.

Thành công nối tiếp thành công, các album “Bad”, “Dangerous”, “History”, …lần lượt ra đời, khẳng định vị trí thống soái của Michael trong làng âm nhạc Mỹ.

Âm nhạc của Michael Jackson biến anh thành biểu tượng văn hóa của nước Mỹ. Anh đã hai lần được tổng thống Reagan và tổng thống H. W. Bush trao tặng danh hiệu “Vì nhân dân phục vụ”. Tuy nhiên thành công của anh không hoàn toàn êm ả.

Điện Kremlin thời đó đã chỉ trích ca sĩ cùng các đĩa hát về tội “giúp chính quyền Reagan trong việc tống khứ hết tất cả những vấn đề của đất nước ra khỏi đầu người dân nước Mỹ” và gọi anh là “một tên lừa đảo lớn của làng show-biz.” 

Thật khôi hài là đúng như Kremlin phê phán, âm nhạc của Michael đã góp phần tống hết những vấn đề đáng phải tống đi như bạo lực đường phố, phân biệt chủng tộc ra khỏi đầu óc không chỉ của những người Mỹ mà còn của vô số người trên thế giới.

Không ai không ấn tượng khi xem video clip “Beat it” miêu tả cảnh các băng đảng đánh nhau quăng hết vũ khí để hòa vào màn trình diễn âm thanh và vũ đạo trên cả tuyệt vời của Michael Jackson.

Để cống hiến cho khán giả những bài hát tuyệt vời và những màn biểu diễn đẹp mắt, Michael Jackson đã phải rèn luyện và trình bày với tất cả khả năng, kỹ năng và thậm chí bản năng của một nghệ sĩ. Điều này đòi hỏi niềm đam mê và sự tôn trọng đặc biệt đối với nghệ thuật và công chúng.

Năm 1983, trong khi đóng một màn quảng cáo cho Pepsi trước 3000 người hâm mộ, các tàn pháo hoa sau lưng đã không may rơi trúng đầu Michael và bắt lửa vào tóc anh. Michael tỏ ra không hề lúng túng với mái tóc sáng rực và bình tĩnh trùm áo khoác lên đầu trong khi người anh trai lao vào giúp. Tai nạn này đã làm anh bị bị bỏng khá nặng và phải đội một mảnh tóc để tham dự lễ trao giải Grammy.

Paris, 27/6/2009

Lê Trung Tĩnh

 

 

Âm nhạc của Michael đến và ở lại

http://chuyentrang.tuoitre.vn/TTC/PrintView.aspx?ArticleID=323853&ChannelID=2

Chủ Nhật, 28/06/2009, 23:00 (GMT+7)

Âm nhạc của Michael đến và ở lại

TTO – Tối tối những năm 1972-1973 và mãi đến đầu năm 1975, ở một phòng trà nhỏ trên đường Nguyễn Huệ – Sài Gòn lúc bấy giờ, mang tên “Đêm Màu Hồng”, vẫn vang lên một bài hát bè rất “nhuyễn” do (Bé) Thúy, (Khánh) Hà, (Anh) Tú, các em của ca sĩ Tuấn Ngọc trình bày. Ban nhạc đệm là The Blue Jets, một ban nhạc trẻ nhưng rất sừng sỏ.

Những bạn trẻ tham dự buổi lễ tưởng niệm Jackson ở thành phố Karachi, miền nam Pakistan – Ảnh: Time

Ngày ấy, với những kẻ đầu vẫn còn xanh, tim cũng chưa đau đớn cho lắm, chưa bị đời “đá” lần nào mà cũng chưa “đá” ai bao giờ, ca khúc ấy rất thấm.

Ill reach out my hand to you, I’ll have faith in all you do. Just call my name and I’ll be there” (Anh sẽ đưa tay ra cho em. Anh sẽ luôn tin nơi những gì em làm. Chỉ cần gọi tên anh, là anh sẽ đến, sẽ có mặt ở đấy). I’ll be there to protect you, with an unselfish love that respects you. Just call my name and I’ll be there (Anh sẽ có mặt ở đó để bảo vệ em, bằng một mối tình không vị kỷ, đầy tôn trọng em. Chỉ cần em gọi tên anh, anh sẽ có đó). (Nghe ca khúc I’ll be there tại đây)

Thấm tận tâm can, như một “công thức” cho lối sống của những đôi trai gái còn ở tuổi sinh viên. Nam nhi chi chi thì phải đáng mặt trượng phu, phải là thiên thần hộ vệ cho người ấy. Dường như thế hệ của tôi vẫn quyến luyến lối sống “I’ll be there” ấy, để rồi già rồi mà vẫn cứ thích “bị lừa”…

Ca khúc ấy không xa lạ gì. Bài hát này vẫn phát trên FM của đài AFR Vietnam, nguyên gốc là của anh em nhà Jackson Five. Cậu em út của 5 anh em nhà Jackson ấy chính là Michael Jackson sau này – lúc đó chỉ là một đứa bé luyến thoắng, chuyên cất giọng khi đoạn nhạc cần vọt lên cao. Ba anh em Thúy – Hà – Tú hát lại bài này cũng nhịp nhàng, đúng chuẩn lắm. Những đoạn thanh âm cần một “giọng hát thiên thần” ấy, bé Thúy đảm trách khá nhuyễn, thay cho chú bé Michael.

“Giọng hát thiên thần” là một cách gọi giọng hát của các bé trai chưa vỡ giọng, nên giọng trong trẻo không phải là nữ, càng không phải là nam… Tương truyền rằng ngày xưa để được ở lại mãi các ca đoàn lừng lẫy như là một nghề nghiệp, các chú bé chấp nhận hoạn đi để giọng cứ mãi phi nam phi nữ, để giữ được cái “giọng thiên thần”.

Michael Jackson đến với Sài Gòn là như thế.

Sau này, hầu như ai cũng nghe We are the world cả. Bấy giờ, Michael không còn trong “5 anh em nhà Jackson”, mà là một vua nhạc rock rồi.. Song, có lẽ Heal the world sẽ hàn gắn người nghe với nhau hơn: Michael lại tiếp tục xuất hiện với “giọng hát thiên thần” của mình chứ không chìm trong dàn đồng ca toàn nước Mỹ nữa. Một buổi tối tháng 5-1993, ở SEA Games tại Singapore, lần đầu tiên được nghe bài này trong lễ khai mạc, thấy ấm áp tình người làm sao.

This place could be much brighter if you really try. You’ll find there’s no need to cry. Heal the world, make it a better place For you and for me. And the entire human race (Chốn này sẽ sáng sủa hơn. Nếu như bạn thật sự cố thử. Bạn sẽ thấy chẳng cần phải khóc. Hàn gắn thế giới, biến nó thành một chốn tốt đẹp hơn cho em, cho anh và cho cả loài người).

…Rồi thời gian qua đi, được tin Anh Tú ngày xưa của “I’ll be there” cover của Jackson Five qua đời. Và bây giờ đến lượt chính “cội nguồn” của ca khúc ấy. Chúng ta đã đến lúc rồi hay sao? Một chị bạn nhắn: “Ông trời xếp hàng một cho người ta đi”.

DANH ĐỨC

————————————

“We are the World”

Tôi bắt đầu nghe và xem Michael Jackson khi anh đã lên đến tột đỉnh vinh quang. Đó là vào những năm 1990, khi tôi mới khoảng 10 tuổi và là cậu bé bán vé số ở một tỉnh nhỏ ở miền Tây Nam Bộ. Các video clip của Michael ở các quán cà phê nhiều hôm cuốn hút tôi đến độ quên cả chuyện đi bán.

Kiểu nhảy bốc lửa, lối đi chân kỳ diệu cứ làm như con người trôi đi đã mê hoặc những cậu bé 9-10 tuổi chúng tôi đến nỗi cứ rảnh là chúng tôi chia ra tập dượt và thi thố với nhau. Khi lớn lên tôi nghe nhạc Michael Jackson nhiều hơn; nói thật, không muốn nghe cũng không được khi âm nhạc của Michael Jackson trở thành một phần của cuộc sống đương đại. Tôi cũng bắt đầu được biết nhiều hơn về các cáo buộc và tai tiếng về Michael Jackson, một phần do báo chí thêu dệt, môt phần cũng do cách sống lập dị của anh.

Song, hơn hết là những gì Michael Jackson đã sống và cống hiến cho âm nhạc và trong đó không thể không nhắc đến bài hát bất hủ “We are the World”. Năm 1985, Michael Jackson và Lionel Richie đồng sáng tác bài hát này và tập hợp 45 ca sĩ nổi tiếng nhất tại Mỹ để tổ chức thu âm và biểu diễn nhằm quyên góp tiền ủng hộ cho các nạn nhân đói kém tại châu Phi. Ca khúc này giành 2 giải Grammy quan trọng là “Thu âm của năm” và “Bài hát của năm”, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại, với hơn 20 triệu đĩa được bán và hàng triệu USD doanh thu được dùng để cứu trợ nạn đói.

Tuy nhiên các giá trị của ca khúc này thể hiện còn đi xa hơn món tiền và mục tiêu quyên góp ban đầu giành cho châu Phi. Ca khúc nổi tiếng thế giới như một lời kêu gọi niềm tin vào tuơng lai và khả năng của chính từng con người chúng ta trong việc thay đổi cuộc sống quanh mình.

“We are the world, we are the children”. Thật vậy chính chúng ta chứ không ai khác là thế giới này hiện tại và tương lai. Chính chúng ta là người quyết định, người thực hiện, và cũng là người gặt hái thành công cũng như gánh chịu hậu quả. Chúng ta không thể đổ trách nhiệm cho bất cứ ai, dầu đó là một đảng phái hay chính phủ nào, quyết định và sống giùm chúng ta.

Chính chúng ta bằng lời nói, bằng ngòi bút, bằng hành động, bằng cánh tay giơ cao, bằng bước chân rầm rập đi tới, bằng tiếng kêu thất thanh khi bi đè nén, bằng suy tư trước những bất công, nghịch cảnh, để tạo dựng một ngày mai tốt đẹp hơn. Vì “We are the ones who make a brighter day”.

Chúng ta không thể tiếp tục giả vờ từ ngày này qua ngày khác, mong chờ một ai hay một nơi nào khác đứng lên đấu tranh vì những lợi ích của chúng ta. Kiếu cách này thật ích kỷ: chúng ta chờ đợi thành công thì chúng ta hưởng, và thất bại thì chúng ta im lặng.

Chúng ta phải lựa chọn, vì đó chính là lựa chọn cho sự sống còn của chính chúng ta:

There’s a choice were making
We’re saving our own lives

Không phải ngẫu nhiên mà tiết tấu của hai câu nhạc này cao lên hẳn, giọng ca của Diana Ross khi thể hiện cao vút như một tiếng kêu thất thanh. Dường như các ca sĩ muốn khẳng định rằng sự sống của chính chúng ta đòi hỏi phải lựa chọn dứt khoát giữa tồn tại và lẩn trốn, giữa lên tiếng và im lặng, giữa “To be or not to be” (Shakespeare), giữa đứng lên đế đẩy lùi bất công hay quỵ lụy trước áp bức; đó là lựa chọn giữa vinh và nhục, giữa can đảm và hèn nhát.

Sự lựa chọn đúng sẽ làm ta mạnh mẽ và tự do, “stronger and free”.

Và khi chúng ta đứng lại cùng với nhau như một với niềm tin sắt đá, khi đó chúng ta sẽ nhận thấy thay đổi sẽ chỉ có thể đến: “a change can only come”. Cơn gió của sự thay đổi kêu vang âm thanh tự do và hòa nhập chúng ta vào tiến hoá chung của nhân loại:

“Like a stormwind that will ring
The freedom bell for peace of mind
Let your balalaika sing
What my guitar wants to say”
                             (Scorpion, Wind of change)

Xin tạm biệt Michael Jackson, và xin cầu mong cho linh hồn anh bình an nơi bên kia. Chúng tôi, những nguời hâm mộ anh, phải làm điều gì đó trước khi quá muộn:

“Better do it now before you get to old”.
(Off the wall)

LÊ TRUNG TĨNH
Paris, 27-6-2009

Copyright (C) 2004 Tuoi Tre Online

Nguy cơ lún sụt thành phố

http://tuoitre.vn/Chinh-tri-xa-hoi/Moi-truong/323008/nguy-co-lun-sut-thanh-pho.html

Nguy cơ lún sụt thành phố

23/06/2009 22:20 (GMT + 7)

In bài

Nguy cơ lún sụt thành phố

TT – Theo báo Tuổi Trẻ ngày 6-6-2009, mực nước ngầm tại một số nơi của Hà Nội đã sụt giảm tới 6m trong 10 năm, tại TP.HCM có nơi sụt giảm tới hơn 10m.

Khoan giếng khai thác nước ngầm tại một hộ dân trên đường Trường Chinh, P.Tân Thới Nhất, Q.12, TP.HCM (ảnh chụp chiều 4-6-2009) -Ảnh: Thuận Thắng

>> Ngày càng cạn kiệt, ngày thêm ô nhiễm

Việc sụt giảm mực nước ngầm luôn đi kèm với hiện tượng lún sụt trên diện rộng của nền đất. Theo miêu tả của báo Tuổi Trẻ, tại một số khu vực thuộc huyện Bình Chánh (TP.HCM) đã xuất hiện sự trồi ống ở các vị trí khoan giếng, chứng tỏ mặt đất bị hạ thấp, lún. Nếu quá trình lún sụt kéo dài sẽ gây biến dạng, hư hỏng nhà cửa, các công trình dân dụng và công nghiệp cũng như hạ tầng cơ sở cầu, đường, hầm. Đất bị lún cũng làm tăng ma sát âm trong cọc và làm giảm khả năng chịu tải các dạng móng sâu của công trình xây dựng.

Ở TP Hà Nội, việc bơm nước ngầm để sử dụng trong sinh hoạt đã có từ hơn 100 năm nay, bắt đầu bằng các giếng bơm với lưu lượng khoảng 20.000m3/ngày. Cùng với sự tăng dân số và nhu cầu sử dụng nước, việc khai thác nước ngầm không ngừng gia tăng, đạt đến hơn 400.000m3/ngày vào năm 1991 và tăng lên đến 700.000m3/ngày gần đây như báo đưa tin. Phần lớn nước ngầm được bơm từ lớp nước ở độ sâu khoảng 40m và nằm bên dưới một lớp đất sét rất kém thấm nước. Mực nước ngầm giảm kéo theo việc cố kết của lớp đất sét này và gây lún sụt trên diện rộng.

Vào năm 1989 lưu lượng bơm nước tại Hà Nội chỉ bằng phân nửa bây giờ, nhưng độ lún đo được đã đến 15cm và có tâm lún trùng với các điểm đặt bơm trong thành phố. Vậy nên khi lưu lượng bơm tăng lên gấp đôi và sẽ còn tiếp tục tăng nữa với tốc độ chóng mặt như hiện nay, khó có thể lường trước sự trầm trọng của hiện tượng lún sụt trong thành phố. Thêm vào đó do lớp đất sét kém thấm nước miêu tả ở trên sẽ tiếp tục cố kết rất lâu, việc lún sụt nền đất thành phố sẽ có thể kéo dài trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ nữa.

Ngoài hậu quả kể trên, việc sụt giảm mực nước ngầm do bơm sẽ gây nhiều khó khăn cho công tác khảo sát địa chất thủy văn trước khi xây dựng các công trình xây dựng có tầng hầm. Các thí nghiệm đo mực nước ngầm, bơm để xác định độ thấm nước sẽ thiếu chính xác nếu được thực hiện trong vùng bị ảnh hưởng của các giếng bơm. Các dữ liệu thu thập thiếu chính xác sẽ gây nhiều khó khăn trong việc xác định phương án thi công đối với các tầng hầm: cách thức đào đất, xử lý bơm nước, chống đỡ hố đào…

Một khó khăn khác liên quan đến việc thiết kế các công trình ngầm quan trọng và có thời gian sử dụng dài hạn (trên 100 năm) như đường hầm hay ga tàu điện ngầm. Về lâu dài, các công ty tư vấn thiết kế những công trình trên nhất định phải tính tới khả năng các giếng bơm hiện nay ngừng hoạt động và mực nước ngầm dần trở lại mực nước bình thường. Khi đó các công trình ngầm kể trên, nếu không có đủ khối lượng hay không được neo chống tốt, sẽ dễ dàng bị đẩy nổi và mất ổn định hoàn toàn. Đặc điểm thiết kế này cần được đặc biệt lưu ý do hiện nay hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM đang thực hiện hoặc nghiên cứu thực hiện rất nhiều dự án xây dựng tàu điện ngầm và cải tạo hệ thống thoát nước đô thị bằng các cống bêtông ngầm.

Để hạn chế các hậu quả kể trên, các cơ quan chức năng cần quản lý chặt chẽ hơn nữa việc bơm nước bừa bãi hiện nay. Các giếng khoan tư nhân ở từng hộ gia đình có thể được nối với các đường ống thoát nước mưa từ mái nhà nhằm bổ sung trực tiếp cho mực nước ngầm.

Ngoài ra, các cơ quan quy hoạch cần quan tâm đến việc tăng diện tích thấm nước mưa trên mặt đất trong các đô thị (đây cũng là một cách giúp xóa bỏ cảnh đường bị ngập do nước không kịp thoát). Ở những nước phát triển, các khu đô thị mới quy hoạch đều đặc biệt cắt giảm diện tích bề mặt bêtông và dành rất nhiều đất để làm diện tích thấm nước tự nhiên. Các diện tích này nếu được bố trí khéo léo và bao phủ bằng một thảm thực vật sẽ làm đẹp và tăng sự hài hòa sinh thái của môi trường sống đô thị.

LÊ TRUNG TĨNH (Paris, Pháp)