Cuộc chiến bản đồ trước tham vọng trên Biển Đông của Trung Quốc

Lê Trung Tĩnh (Quỹ Nghiên cứu Biển Đông)

http://plo.vn/ho-so-phong-su/cuoc-chien-ban-do-truoc-trung-quoc-727785.html

Có thể nói một phần công việc chống ngoại xâm của người Việt từ hơn 10 năm nay xoay quanh «cuộc chiến» với các bản đồ thể hiện đường chữ U trên Biển Đông và ghi Hoàng Sa, Trường Sa là của Trung Quốc. Đó là những cuộc tranh đấu dân sự bằng câu chữ và lý lẽ do những người Việt trong và ngoài nước thực hiện một cách duy lý và ôn hòa. Ghi lại những điểm nổi bật của cuộc tranh đấu đó vừa cho ta những bài học thú vị từ quá khứ vừa góp phần trang bị kiến thức và cách thức cho người Việt trong cuộc kháng chiến còn trường kỳ trong tương lai.

 

Mặc dầu đã vẽ đường chữ U chiếm gần 75% diện tích Biển Đông từ những năm 1947, Trung Quốc chỉ bắt đầu thể hiện rõ rệt quyết tâm đòi hỏi phần lớn diện tích nằm trong đường này từ hơn 10 năm trở lại đây: đến năm 2007, Trung Quốc đưa ra quy định theo đó tất cả bản đồ Trung Quốc phải vẽ đường chữ U và từ năm 2012 cho in đường này trên hộ chiếu của nước họ. Còn đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, Trung Quốc đã thể hiện tham vọng của họ từ rất sớm, và cụ thể bằng những hành động xâm chiếm bằng vũ lực vào những năm 1974 và 1988.

 

Khi Trung Quốc áp đặt sự hiện diện của đường chữ U và ghi Hoàng Sa, Trường Sa là của Trung Quốc bằng nhiều cách thì nước này cũng đồng thời gặp phải sự phản đối của người Việt trên toàn thế giới để bảo vệ công lý và lẽ phải.

 

Từ việc đưa đường chữ U vào bản đồ rước đuốc Thế vận hội 2008

Năm 2008, Trung Quốc vẽ đường chữ U và ghi Hoàng Sa, Trường Sa là của Trung Quốc vào bản đồ rước đuốc Thế vận hội 2008. Anh Lê Minh Phiếu, khi đó đang là nghiên cứu sinh tiến sĩ luật thương mại quốc tế tại Đại học Bordeaux, Pháp đã vinh dự được công ty Sam Sung, nhà tài trợ chính cho Olympic Bắc Kinh, chọn rước đuốc tại Việt Nam. Anh Phiếu đã gửi thư bằng tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp đến Chủ tịch Ủy ban Thế vận hội Quốc tế để phản đối hành vi trên của Trung Quốc.

 

Lá thư của anh Phiếu một mặt phủ nhận tính hợp pháp của đường chữ U và nhấn mạnh sự hiện diện của tranh chấp chủ quyền ở hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Mặt khác, quan trọng hơn, lá thư đã phân tích rằng việc đưa bản đồ có lợi cho mình vào bản đồ Thế vận hội, Trung Quốc, nước chủ nhà của Thế vận hội 2008, đã chính trị hóa một sự kiện thể thao lớn vốn phải tuyệt đối phi chính trị theo Hiến chương Olympic. Trước lập luận duy lý, thuyết phục và có cơ sở pháp lý đó, Trung Quốc đã phải gỡ bỏ đường chữ U và không ghi Hoàng Sa, Trường Sa trong bản đồ rước đuốc. Tuy nhiên Trung Quốc sau đó đã có hành động trả đũa bằng cách gây áp lực làm anh Lê Minh Phiếu không được rước đuốc.

 

Đến trong các tạp chí khoa học và trên Google map

Trong những năm gần đây hơn, Trung Quốc không ngừng áp đặt các khoa học gia phải sử dụng các bản đồ Trung Quốc có đường chữ U. Đường này do đó dần xuất hiện trong các tạp chí và ấn phẩm khoa học quan trọng trên thế giới. Trước tình hình đó, nhiều nhà khoa học Việt Nam ở nhiều nơi trên thế giới vào năm 2011 đã gửi thư cho các tạp chí lên tiếng về điều này và dấy lên một làn sóng trên thế giới. Đỉnh cao là một bài báo trên Nature đã viết về chủ đề này với nhận xét việc làm của Trung Quốc đã chính trị hóa, làm mất tính trong sáng và khách quan của các bài viết khoa học. Kiến nghị của các nhà khoa học đã được đa số, nhưng cũng cần lưu ý không phải là tất cả, tạp chí lắng nghe. Một số nhà khoa học sau đã tham gia viết thư năm 2011: GS Phạm Quang Tuấn, GS Nguyễn Văn Tuấn, TS Nguyễn Hoài Tưởng, TS Trần Ngọc Tiến Dũng, TS Bùi Quang Hiển.

 

Cũng vào năm 2011 anh Lê Văn Út, khi đó đang làm tiến sĩ Toán ở Phần Lan, phát hiện trong phiên bản tiếng Hoa của Google có bản đồ Trung Quốc với đường chữ U. Ngày 26 tháng 10 năm 2011, nhiều trí thức Việt Nam trong và ngoài nước, trong đó có nhóm gồm một số người đã kể trên và TS Dương Danh Huy, TS Lê Vĩnh Trương, TS Lê Trung Tĩnh đã tham gia soạn và gửi một bức thư phản đối đến Google.

 

Lá thư nêu rõ đường lưỡi bò đã xâm phạm thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của các quốc gia Đông Nam Á, do đó đã vi phạm Công ước của Liên hợp Quốc về luật Biển (UNCLOS). Đồng thời lá thư cũng chỉ ra rằng đường chữ U là trung tâm của các căng thẳng quốc tế nghiêm trọng ở Biển Đông.

 

Lá thư kêu gọi Google loại bỏ đường chữ U từ các trang web Google Maps với lý do việc loại bỏ này sẽ giúp tăng cường tính trung lập chính trị và tính công bằng của Google trong các tranh chấp lãnh thổ. Nó cũng sẽ là sự đảm bảo rằng Google Maps không bị sử dụng theo cách làm trầm trọng thêm căng thẳng và bất ổn trong khu vực.

 

Và xuất hiện trên các bản đồ, địa cầu thương mại

Dưới áp đặt của nhà cầm quyền Trung Quốc, không chỉ trên báo chí và tạp chí khoa học, các bản đồ, địa cầu sản xuất từ Trung Quốc đều phải có đường chữ U và ghi Hoàng Sa, Trường Sa là của Trung Quốc. Các sản phẩm với các thông tin sai lệch trên sẽ được xuất khẩu qua các nước khác, và một cách vô tình được trưng bày hay bày bán tại nhiều địa điểm quan trọng. Việc đẩy mạnh tuyên truyền và thể hiện “bản đồ chữ U”,  ghi “Tây Sa”, “Nam Sa” của Trung Quốc gieo vào tâm lý mọi người trên thế giới quan điểm sai lầm rằng: “Hoàng Sa, Trường Sa của Trung Quốc và đường chữ U là một điều bình thường”. Năm này qua năm khác, quan điểm và ấn tượng sai lầm đó sẽ trở thành kiến thức phổ thông trên thế giới. Đó là điều mà chúng ta cần phải lưu ý, phản đối khi có thể đến các điểm bán hoặc trưng bày các bản đồ, địa cầu đó.

 

Như một ví dụ người viết bài này vào ngày 6 tháng 9 năm 2017 đã gửi thư cho Bảo tàng Hoàng gia Greenwich, một bảo tàng danh giá tại Vương quốc Anh, khi thấy có quả địa cầu bày bán tại Bảo tàng có đường chữ U và ghi Hoàng Sa, Trường Sa bằng tiếng Trung Quốc chứ không phải một ngôn ngữ trung tính là tiếng Anh.

 

Lá thư đã nêu rõ dưới quan điểm quốc tế, quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là những đối tượng đang tranh chấp giữa Việt Nam và các nước trong khu vực, trong đó có Trung Quốc. Do đó việc ghi tên hai quần đảo này trên một sản phẩm cung cấp bởi một bên thứ ba nên bằng một ngôn ngữ trung tính, cụ thể ở đây là tiếng Anh để không vô tình thiên vị cho một bên nào trong tranh chấp. Đó cũng là điều mà một địa chỉ uy tín như Bảo tàng Hoàng gia Greenwich không mong muốn.

 

Ngoài ra lá thư gửi đến Bảo tàng cũng chỉ ra tính phi pháp của đường chữ U, nguyên nhân gây ra căng thẳng và tranh chấp trong khu vực. Vào ngày 12 tháng 7 năm 2016, tòa trọng tài thuộc Tòa Thường trực Trọng Tài ở The Hague đã rõ ràng tuyên bố Trung Quốc không có bất cứ căn cứ pháp lý hay lịch sử nào để có thể tuyên bô chủ quyền lịch sử đối với vùng biển bên trong đường chữ U. Trung Quốc mặc dầu vậy không chấp nhận phán quyết của tòa và tiếp tục cho in đường chữ U trên các bản đồ của mình và xuất ra trên toàn thế giới.

 

Lá thư đề nghị Bảo tàng có hành động phù hợp với mong muốn các sản phẩm của Bảo tàng sẽ cung cấp cho người mua những thông tin chính xác và hướng thượng về địa lý và lịch sử cho thế hệ hiện tại và tương lai, đó cũng chính là sứ mệnh mà Bảo tàng theo đuổi. Nội dung lá thư được lưu tại https://goo.gl/kkDkSc

 

Bảo tàng Hoàng gia Greenwich đã phản hồi tích cực, thông báo sẽ không mua loại địa cầu đó nữa và đội ngũ mua hàng của bảo tàng đã được làm việc về kiến nghị trên để các quả địa cầu trong tương lai sẽ phù hợp hơn. Phản hồi của Bảo tàng cho thấy 2 điều. Thứ nhất, họ đã không biết được sự tồn tại của các bản đồ và quả địa cầu có thông tin sai lệch như vậy. Thứ nhì, khi được lưu ý và giải thích một cách cụ thể và thuyết phục một cách khéo léo, họ đã không ngần ngại đứng về bên của lẽ phải và công pháp quốc tế. Cả hai điều trên càng cho thấy sự cần thiết của việc lên tiếng một cách duy lý và ôn hòa để những quan điểm và ấn tượng sai lầm mà Trung Quốc đang cố gắng áp đặt không trở thành một điều mà ai cũng dễ dàng chấp nhận.

 

Các câu chuyện kể trên chỉ là một vài trong số nhiều góp ý, kiến nghị khác nhau của các cá nhân và tập thể Việt Nam trên khắp thế giới. Ngoài ra còn có thể kể đến thư kiến nghị của Hội địa lý Việt Nam đến Hội Địa lý Quốc gia Mỹ về việc Tạp chí National Geographic phát hành đã ghi “China” vào khu vực quần đảo Hoàng Sa, các kiến nghị công khai địa danh biển đảo Việt Nam của TS Dư Văn Toán, các công trình nghiên cứu miệt mài về bản đồ, lịch sử và công pháp quốc tế của TS Dương Danh Huy, Nhà nghiên cứu Phan Văn Song và Phạm Hoàng Quân.

 

Trước tham vọng vĩ cuồng của Trung Quốc trên Biển Đông, từng người Việt nói riêng và những người Đông Nam Á khác bị ảnh hưởng cần hành động nhiều hơn, nhân rộng nhiều hơn các ví dụ kể trên một cách sáng tạo, có thể sử dụng các mẫu thư trên nếu cần thiết.

 

Các thành công của cuộc tranh đấu dân sự kể trên có thể còn nhỏ nhoi so với công việc khủng lồ và đồ sộ cần phải làm. Tuy nhiên đó là những điều chúng ta có thể bắt đầu ngay từ bây giờ, vì như Mục sư Martin Luther King đã nói “It is always the right time to do the right thing” (Lúc nào cũng là lúc đúng để làm điều đúng).

Thư và trả lời của Bảo tàng Hoàng gia Greenwich về địa cầu có đường lưỡi bò

Hai hôm trước tôi gửi thư cho Bảo tàng Hoàng gia Greenwich, UK về việc thấy có quả địa cầu bán tại bảo tàng có đường lưỡi bò và ghi Hoàng Sa, Trường Sa bằng tiếng Tàu chứ không phải một ngôn ngữ trung tính là tiếng Anh.

Họ trả lời cảm ơn, quan tâm đặc biệt đến lưu ý của mình, hứa sẽ không mua loại địa cầu đó nữa và đội ngũ mua hàng của bảo tàng đã được làm việc về lưu ý để các quả địa cầu trong tương lai sẽ phù hợp hơn.

Xin gửi mọi người xem thư và trả lời của bảo tàng để tham khảo, share và áp dụng, nhân rộng ra khi đi đây đó. Càng ngày tôi thấy càng nhiều bản đồ, địa cầu như vậy. Việc này cũng lấy cảm hứng từ các thư của bác Phạm Quang Tuấn gửi tạp chí khoa học và Google cách đây vài năm về việc đường lưỡi bò.

Cảm ơn Bảo tàng Hoàng gia Greenwich. Thank you Royal Museums Greenwich.

***************

Dear Trung-Tinh Le,

Thank you for writing to us regarding your experience of our shop at the Royal Observatory. We take formal complaints very seriously so will be making the necessary arrangements in response to your feedback. The globe in question will not be re-ordered going forward, and the buying team have been briefed with your feedback to ensure any replacement globes are suitable for sale in the future.

I would like to take this opportunity to thank you again for contacting us.

With kind regards,

Rachel Kennedy

Buying and Merchandising Manager

Direct phone: XXXYYYZZZ

Greenwich, London SE10 9NF

Royal Museums Greenwich

National Maritime Museum | Cutty Sark

Royal Observatory | The Queen’s House

+44 (0)208 858 4422

For the latest exhibition information, events, news and transport information visit rmg.co.uk

Sign up for our e-newsletter | This email and its content are subject to our disclaimer

****************

From: Le Trung Tinh [mailto:letrungtinh@gmail.com]

Sent: 06 September 2017 11:29

To: Royal Museums Greenwich Enquiries

Subject: Clarification about an item on sale in the Gift Shop of Peter Harrison Planetarium

Dear Madame or Sir,

We, a family of four, are subscribers and keen visitors of the Royal Museums Greenwich. We appreciate the site for its precious historic values as well as the excellent quality of its exhibitions that help us understand the past and live better the present.

We have visited the National Maritime Museum on the weekend of Sunday 23 July 2017, seen the Solar Superstorms show in the Peter Harrison Planetarium. Our visit should have been perfect had we not discovered some information as presented on the globe that was put for sale in the Gift Shop of the Planetarium. Please find attached some photos of the globe and the shop.

I would like to raise your attention on the information provided on the globe in the area of the South China Sea (next to the Philippines and Vietnam):

  1. Xisha Qndao, Nansha Qndao as presented on the globe are names in Chinese of features whose sovereignty are under dispute among neighbouring countries: between China, Taiwan and Vietnam for the first and between Brunei, China, Malaysia, the Philippines, Taiwan and Vietnam for the second. Their international names are respectively Paracel and Spratly islands. The third party’s presentation of disputed territories using the names given by one side of the claimants could favour the position of this side. I would think this is not the purpose of the Royal Museums Greenwich, neither of its shops.
  2. More importantly, the globe presents the controversial U-shaped line comprising of 10 dashes that cover nearly all of the South China Sea. Despite having not made any official definition of this line, China has used it to exert their sovereignty rights in the area encompassed by the line, which causes many conflicts and tensions in the region. On 12 July 2016, an arbitral tribunal in the Permanent Court of Arbitration in The Hague ruled that China has no legal basis to claim “historic rights” within its U shaped line in a case brought by the Philippines. The tribunal judged that there was no evidence that China had historically exercised exclusive control over the waters or resources within the line. The ruling was however rejected by the Chinese government who continued to print this line in all their maps. You can see the full verdict here https://pcacases.com/web/view/7

I understand that the Royal Museums Greenwich could not have all the necessary resources to verify the neutrality and exactness of all the products put for sale in their shops. Hence by this letter I would like to raise your awareness on the issue and gently hope that you could deal with it in a timely manner. One of the actions that we would hope for is that you could stop selling the product and verify its correctness for the next time.

I am very impressed by the phrase on the website of the Royal Museums Greenwich: “We combine a proud heritage of preserving history with a commitment to advancing understanding.” I hope that children and adults using the globe bought at Royal Museums Greenwich gain the best understanding of history and the world, as stated in the cited commitment.

For your information I have already filled and submitted via your web page the comment form the week after the visit but found no feedback from you. Could you please keep us informed on your action this time. I am happy to discuss furthermore on the issue should you need any more information.

Thank you very much.

Yours faithfully

Trung-Tinh Le

 

Việt Nam Cộng hòa: thuộc địa kiểu mới hay quốc gia có chủ quyền?

Việt Nam Cộng hòa: thuộc địa kiểu mới hay quốc gia có chủ quyền?
http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-41148254

Dương Danh Huy và Lê Trung Tĩnh – Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Việc bộ sách Lịch Sử Việt Nam không gọi chính thể Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) bằng “Ngụy” và việc PGS-TS Trần Đức Cường, nguyên viện trưởng Viện sử học, chủ tịch Hội khoa học lịch sử VN, tổng chủ biên bộ sử này, trả lời phỏng vấn nhìn nhận, “Chính quyền Việt Nam Cộng hòa là một thực thể ở miền Nam Việt Nam”, đã nhận được nhiều sự quan tâm của báo chí và dư luận. Có ý kiến cho rằng đó là một sự tiến bộ lớn trong lãnh vực hòa hợp hòa giải dân tộc và trong việc đấu tranh cho chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.

Sự kiện này có tín hiệu tích cực, nhưng có vài điều cần lưu ý. Thứ nhất, “thực thể” chỉ có nghĩa một cái gì đó có hiện hữu, ở đây là đã từng hiện hữu. Tất nhiên VNCH là một thực thể ở miền Nam, và không có gì đáng mừng việc nói lên điều đó. Thứ nhì, việc gọi một chính thể trong lịch sử bằng tên của nó, thay vì bằng tên đặt ra để miệt thị nó, chỉ là tác phong bình thường của ngành sử. Điều quan trọng là bộ sử này viết gì về VNCH. Theo PGS-TS Trần Đức Cường trả lời phỏng vấn trên RFA, “Bản chất chính quyền Sài Gòn và quân đội Sài Gòn theo chúng tôi không có gì thay đổi cả. Đấy là một chính quyền được dựng lên từ đô la và vũ khí, thực hiện chiến lược toàn cầu của Mỹ, ngăn chặn chủ nghĩa Cộng Sản lan xuống vùng Đông Nam Á, đồng thời chia cắt đất nước Việt Nam một cách lâu dài, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ. Điều đó không có gì nghi ngờ cả.”

Phát biểu này cho thấy sự hạn chế của sự tiến bộ. Có thể tranh cãi về VNCH tốt hay xấu, hay hay dở, ở những điểm nào, nhưng quan điểm cho rằng miền Nam là “thuộc địa kiểu mới”, chính nó không có gì mới so với tuyên truyền chúng ta đã nghe trong hơn 50 năm qua.

Nhưng, dù các sử gia, hay chính trị gia, hay luân lý gia, có nói gì đi nữa thì dân tộc Việt Nam ngày nay và trong tương lai vẫn rất cần một điều mà chính quyền VNCH đã làm, trong khi chính quyền Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (VNDCCH) đã không làm: khẳng định chủ quyền Việt trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đó là chưa nói đến những hành vi bất lợi của VNDCCH liên quan đến hai quần đảo này.

Không những thế, chính quyền VNCH đã bảo vệ quyền lợi Việt trong tranh chấp lãnh thổ với Campuchia, trong khi chính quyền VNDCCH tuyên bố công nhận quan điểm của Sihanouk. Chính quyền VNCH còn đưa ra các yêu sách về thềm lục địa mà về sau Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (CHXHCNVN) đã vận dụng trong tranh chấp với Thái Lan và Malaysia, trong khi chính quyền VNDCCH đã hoàn toàn im lặng trước yêu sách của các nước này.

Câu hỏi cho các sử gia Việt Nam là tại sao một chính quyền với bản chất như PGS-TS Trần Đức Cường nói lại làm những điều trên, tức là khẳng định chủ quyền lãnh thổ và quyền chủ quyền của một quốc gia và cho người Việt? Câu hỏi đi đôi với câu hỏi này là nếu chính quyền VNDCCH là chính quyền hợp pháp duy nhất cho vùng lãnh thổ từ Nam Quan đến Cà Mau và là đại diện pháp lý cho toàn bộ dân tộc Việt, thì tại sao lại không làm những điều đó?

Có biện luận cho rằng chính quyền VNCH là chính quyền quản lý miền Nam, cho nên chính quyền đó phải khẳng định chủ quyền, còn chính quyền VNDCCH là chính quyền quản lý miền Bắc, cho nên không cần làm.

Nhưng, thí dụ, dù chính quyền tiểu bang Alaska quản lý Alaska, chính quyền đó vẫn không có tư cách pháp nhân trong luật quốc tế để khẳng định chủ quyền đối với một vùng lãnh thổ ở Alaska, và Washington vẫn phải lên tiếng về chủ quyền. Nếu chính quyền VNDCCH là chính quyền hợp pháp duy nhất cho vùng lãnh thổ từ Nam Quan đến Cà Mau, hay nếu chính quyền đó tự cho mình là như thế, thì dù có một nhóm nào đó quản lý miền Nam, chính quyền VNDCCH vẫn phải lên tiếng trên bình diện quốc tế để bảo vệ chủ quyền. Hơn nữa, nếu nhóm đó chỉ là bù nhìn và tay sai của nước khác, và sự quản lý đó là biến miền Nam thành một loại thuộc địa, thì chính quyền VNDCCH càng phải lên tiếng. Do đó, từ “quản lý” trong biện luận trên thiếu tính thuyết phục.

Trên thực tế, cho đến năm 1976, chính quyền VNCH (trước) và chính quyền CHMNVN (sau) đã hành xử như đại diện pháp lý cho vùng lãnh thổ phía nam vĩ tuyến 17 trong lãnh vực quyền lợi và nghĩa vụ trên bình diện quốc tế. Đối lại, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã ứng xử với chính quyền VNCH (trước 30/4/1975) và chính quyền CHMNVN (sau 30/4/1975) như họ là đại diện đó. Tới năm 1966, VNCH đã được 60 quốc gia công nhận. Đáng chú ý, năm 1957 Liên Xô đã đề nghị cả VNCH và VNDCCH được chấp nhận là thành viên khác nhau của LHQ, và năm 1974 Ngoại trưởng Úc tuyên bố, “Úc đã công nhận sự hiện hữu của cả hai quốc gia từ lâu và bây giờ chính thức công nhận và có quan hệ với cả hai chính phủ, chính phủ của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và chính phủ của Việt Nam Cộng Hòa”.

Với chính quyền và quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia khác, với phía nam vĩ tuyến 17 là lãnh thổ de facto và với dân cư, theo Công ước Montevideo 1933, chính thể với tên “VNCH” trước 30/4/1975 và “CHMNVN” sau 30/4/1975 đã là một quốc gia de facto với lãnh thổ phía nam vĩ tuyến 17 cho đến năm 1976. Trong quyển sách kinh điển “The creation of States in international law” (“Sự hình thành của quốc gia trong luật quốc tế”) của mình, GS James Crawford, người đã từng làm luật sư cho 23 phiên tòa của Tòa án Công lý Quốc tế và khoảng 10 phiên tòa quốc tế khác, bao gồm Tòa án Luật biển (ITLOS), Tòa Trọng tài UNCLOS, cho rằng VNCH đã từng là một quốc gia.

Việc chính quyền VNCH đại diện pháp lý cho vùng lãnh thổ phía nam vĩ tuyến 17 trong lãnh vực quyền lợi và nghĩa vụ trên bình diện quốc tế có nghĩa sự khẳng định chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa của chính quyền VNCH hoàn toàn có giá trị pháp lý. Song song với điều đó, việc chính quyền VNDCCH không phải là đại diện pháp lý đó có nghĩa sự im lặng và những hành vi bất lợi của chính quyền VNDCCH sẽ ít có giá trị pháp lý đối với chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.

Hai điều trên là tối cần thiết trong cuộc tranh biện về chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Trong lãnh vực tranh chấp lãnh thổ, chính quyền CHXHCNVN đã, đang và sẽ phải vận dụng chúng. Tuy nhiên, có lẽ có thành phần vẫn không muốn người ta nói thẳng rằng chính quyền VNCH đã từng là đại diện pháp lý cho miền Nam trên bình diện quốc tế. Đó là điều đáng tiếc, vì nhìn nhận thẳng thắn như thế về quá khứ không phải là muốn tái lập chính quyền đó và chia đôi đất nước lần nữa.

Dù đã có thay đổi, ngành sử Việt Nam cần tiến bộ xa hơn việc chỉ ngưng dùng từ “Ngụy” để gọi VNCH, cần chú trọng hơn về khía cạnh chính quyền VNCH đã từng là đại diện pháp lý cho miền Nam trên bình diện quốc tế, và cần trân trọng hơn về việc chính quyền VNCH đã từng khẳng định chủ quyền và quyền chủ quyền Việt trong tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển. Ngành sử Việt Nam cũng cần nhìn nhận rằng “thuộc địa kiểu mới” chỉ là biện ngôn để tuyên truyền trong chiến tranh, nó vô nghĩa trên thực tế, trong khi việc khẳng định chủ quyền lãnh thổ là điều có ý nghĩa mãi mãi cho dân tộc.

Việc công nhận Việt Nam Cộng hòa và tranh chấp trên Biển Đông

Việc công nhận Việt Nam Cộng hòa và tranh chấp trên Biển Đông

Lê Trung Tĩnh

http://tuoitre.vn/thua-nhan-viet-nam-cong-hoa-la-buoc-tien-quan-trong-1372210.htm

Ngày 18/8, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam giới thiệu, phát hành bộ Lịch sử Việt Nam bao quát nền lịch sử nước ta từ khởi thuỷ đến năm 2000 do Viện Sử học Việt Nam biên soạn.

Một trong nhiều điểm mới của bộ sách lịch sử quan trọng này là việc đề cập đến sự tồn tại của chính quyền Việt Nam Cộng hòa như một thực thể chính trị độc lập tại miền Nam Việt Nam. Như lời trả lời phỏng vấn báo chí, PGS. TS Trần Đức Cường, nguyên viện trưởng Viện sử học, chủ tịch Hội khoa học lịch sử VN, tổng chủ biên bộ sách Lịch sử Việt Nam, đã nói «Trước đây, khi nhắc đến chính quyền Việt Nam Cộng hoà, mọi người vẫn hay gọi là ngụy quân, ngụy quyền. Nhưng chúng tôi từ bỏ không gọi theo cách đó mà gọi là chính quyền Sài Gòn, quân đội Sài Gòn.»

Việc từ bỏ cách gọi «ngụy quân», «ngụy quyền» và công nhận Việt Nam Cộng hòa như một chính quyền độc lập là một bước tiến quan trọng trong việc hàn gắn những vết thương của người Việt sau chiến tranh. Mặt khác điều này có những tác động tích cực đối với việc giải quyết tranh chấp trên Biển Đông, cụ thể là hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa bằng công pháp quốc tế.

Nhiều tác giả, đặc biệt là Quỹ Nghiên cứu Biển Đông qua các bài viết của Tiến sĩ Dương Danh Huy, đã đi sâu về mối quan hệ giữa sự công nhận 1 hay 2 quốc gia trong giai đoạn chiến tranh 1954-1975 và lập luận pháp lý bảo vệ chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam. Các nghiên cứu này đã so sánh các cách thức, quan điểm khác nhau và đi đến kết luận rằng việc công nhận hai quốc gia Việt Nam trong giai đoạn 1954-1975 có lợi trong việc tranh biện pháp lý cho chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa trước Trung Quốc. Và đó cũng là quan điểm có thể chấp nhận về mặt chính trị hiện nay, so với việc chỉ công nhận một quốc gia tại miền Bắc hay tại miền Nam.

Nhận định Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Việt Nam Cộng hòa là hai quốc gia cũng là điều được chấp nhận dưới góc độ luật pháp quốc tế theo nghiên cứu của nhiều luật gia quốc tế nổi tiếng. Giáo sư James Crawford, giáo sư hàng đầu về công pháp quốc tế và là một Thẩm phán tại Tòa án Công lý Quốc tế, trong tác phẩm The Creation of States in International Law, đã cho rằng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Việt Nam Cộng hòa là hai quốc gia. Theo ông, việc Hiệp định Genève 1954 thiết lập hai vùng tập kết quân sự phải được xem như sự thiết lập hai quốc gia. Trên phương diện luật pháp cũng như trên thực tế, lãnh thổ của mỗi quốc gia trên không phải là toàn bộ Việt Nam. Giáo sư Crawford cho rằng ranh giới trong Hiệp định Genève đã trở thành biên giới giữa hai quốc gia. Ngoài ra sau này trong Hiệp đinh Paris 1973, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Việt Nam Cộng hòa cũng được xem như hai thể chế trong việc sử dụng quân sự, tự khẳng định đối nội và đối ngoại, đáp ứng được các điều kiện có chính phủ và khả năng có quan hệ với các chính phủ khác.

Thật ra việc công nhận Việt Nam Cộng hoà như một chính thể quan trọng trong việc gìn giữ chủ quyền của Hoàng Sa, Trường Sa đã được lãnh đạo Việt Nam đề cập trong các phát biểu quan trọng. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trong phát biểu trước quốc hội ngày 25/11/2011 đã lặp lại không dưới ba lần từ «Việt Nam Cộng hòa» và khẳng định:

«Đến năm 1974 cũng Trung Quốc dùng vũ lực đánh chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa trong sự quản lý hiện tại của chính quyền Sài Gòn, tức là chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Chính quyền Sài Gòn, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đã lên tiếng phản đối, lên án việc làm này và đề nghị Liên hợp quốc can thiệp. »

« …quần đảo Trường Sa, năm 1975 giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc thì Hải Quân chúng ta đã tiếp quản 5 hòn đảo tại quần đảo Trường Sa, đó là đảo Trường Sa, đảo Song Tử Tây, đảo Sinh Tồn, đảo Nam Yết và đảo Sơn Ca, năm đảo này do quân đội của chính quyền Sài Gòn chính quyền Việt Nam Cộng hòa đang quản lý chúng ta tiếp quản.»

Cũng cần nhắc lại là ngày 19 và 20 tháng 01/1974, trong trận hải chiến Hoàng Sa với Trung Quốc, 74 binh sĩ Việt Nam Cộng hòa đã ngã xuống để bảo vệ lãnh thổ của Việt Nam. Một chính quyền và binh sĩ của chính quyền đã làm tất cả và hy sinh xương máu để bảo vệ đất nước không bao giờ là một ngụy quyền, ngụy quân.

Đó đơn giản là những người con của nước Việt, cũng như Hoàng Sa, Trường Sa là một phần lãnh thổ của Việt Nam cùng với Hà Nội, Huế, Sài Gòn. Ý nghĩa của điều đó rất rõ và trường tồn đối với dân tộc Việt Nam, một dân tộc đã từng đấu tranh 1000 năm để có một lãnh thổ, và 1000 năm để giữ gìn lãnh thổ.