Cái đồ đập nước đá

https://www.facebook.com/letrungtinh/posts/10213432308976619

Đã lâu lắm mới thấy lại cái đồ đập nước đá dài khoảng hơn tấc, thân uốn cong dày chừng một phân, làm bằng gang màu trắng đục. Tôi bỏ mấy cục nước đá vào trong thau nước để nước đá dễ tách ra khỏi những cái khuôn tròn tròn bằng nhôm, cũng là những đồ của muôn năm cũ trong thời đại mà ai cũng làm đá cục trong những khay bằng nhựa trong tủ lạnh. Tiếng nước đá rạn vỡ lách tách, cục nước đa to tròn rời khỏi khuôn.

Chiều mồng ba Tết đẹp như một giấc mộng. Sài Gòn vắng xe và chậm rãi lại. Nắng vàng tươi nhưng không nóng, nhìn ra ngoài là vài chậu vạn thọ và cúc vàng xen lẫn lá xanh miên man giữa một khoảng sân ngắn lót gạch tàu trong một ngôi nhà thân thuộc và cổ kính giữa Sài Gòn của một người bạn già của ba. Những người bạn của muôn năm trước, người giáo sư văn chương, người về sử địa, hay triết Đông, triết Tây của miền Nam trước đây. Có người đã không còn đủ thính lực nên đôi khi trong trao đổi cần phải bút đàm nhiều, hay có người cũng đã quên đi khá nhiều những điều có lẽ cũng không cần phải nhớ, như tên tôi.

“Mấy cục nước đá này cũng giống như cộng sản vậy đó con. Thấy cứng cứng vậy chứ đập đúng chỗ là nứt, bể ra hết hà.” Bác nói khi thấy tôi đang loay hoay với mấy cục nước đá, bàn tay lạnh buốt. Tôi cẩn thận lấy các cục nước đá ra khỏi thau, dùng đồ đập nước đá đập nhẹ trên thân, rồi dưới đáy của cục nước đá để nghe tiếng rạn vở của nước đá, bể đôi, sau đó bể ba, bể tư thành từng miếng đủ để để vào các ly bia đang chờ sẳn. Vài miếng đá văng ra xa trên bàn, tôi phải bóc lại vào thau nước để rửa. Vài miếng văng xuống sàn, phải lau ngay đi kẻo mấy ông già đi lại trượt té thì mất vui ba ngày Tết.

“À nhưng mà cũng khéo khéo để nó đừng bể nát quá.” Bác nhìn vào mắt tôi cười. Tôi ngẩng mặt nhìn khuôn mặt già, làn da nâu có vài nốt ruồi và thấy rõ nhiều sợi lông mày bạc trắng trên đôi mắt tuy mệt mõi nhưng vẫn còn nhiều nét tinh anh và…nghịch ngợm.

“Vậy hả bác, thôi hay cứ để từ từ nó cũng tan ra hết mà bác. Đập chi cho mệt.” Tôi cười nhè nhẹ.

“Tan ra hết thì thua rồi con, còn gì để mà uống bia.”

Những ly bia đầu năm khởi đầu các câu chuyện đứt quảng về kỹ niệm những ngày tháng của hơn 50 năm trước, khi những chàng trai rời giảng đường đại học Sài Gòn để về giảng dạy ở các tỉnh lỵ miền Nam. Tôi ngồi vừa nghe những câu chuyện cũ vừa nhìn quanh gian phòng và tranh thủ hít những hơi thở dài để khí mùa xuân đang lãng bãng đâu đó tràn ngập vào lòng. Trên tường nhà treo một cái đồng hồ, bên trong có ghi dòng chữ màu đỏ: “Lễ tri ân thầy cô 2017”. Bên dưới là hình một thanh kiếm nhọn, thẳng, để trên cái gì giống như cái nón cối của binh sĩ, cạnh đó là quyển vở màu vàng mở đôi với dòng chữ viết hoa “Quốc gia nghĩa tử” màu đỏ.

Bác bị khiếm thính đột nhiên đằng hắng, ra chiều muốn nói điều gì đó vì hồi nãy giờ chủ yếu trả lời như quát cho các câu hỏi được ghi ra giấy của các người bạn.

“Các anh thấy Trung Quốc có đánh Việt Nam không?” Bác nói to, một phần do thính lực, phần có lẽ vì muốn chuyển từ câu chuyện thăm hỏi xã giao sang một đề tài mà bác quan tâm (chắc bác đọc báo mạng nhiều quá!). Vài câu trả lời đứt khoảng, người la to “Nó có cần đánh nữa đâu”, người ra dấu bằng tay như ý ai đó đang chiếm dần chiếm mòn, người lặng lẽ viết gì đó trên mặt sau tờ lịch để đưa cho bác khiếm thính đọc. Tôi thò tay lấy điện thoại di động, bật 4G lên (hổm giờ tốn tiền data hơi nhiều) lướt ngón tay trên màn hình tìm cảnh các cặp đôi khiêu vũ trước tượng đài Lý Thái Tổ ở Hà Nội ngày 17/2 để đưa bác xem.

 

Dậy đi chợ với mẹ

https://www.facebook.com/letrungtinh/posts/10213392817989369

“Dậy đi chợ với mẹ.”
Tôi mở mắt, ngồi dậy, điện thoại chỉ gần 4 giờ sáng. Trễ quá, tối hôm qua đi ngủ mẹ dặn 2 giờ cần phải ra chợ lấy thịt. Những ngày cuối năm cần phải đi chợ sớm hơn nhưng mẹ chắc cũng muốn tôi đi chợ cùng nên cho tôi ngủ thêm vài tiếng đến tận 4 giờ.
Chợ cách nhà hơn 10 phút đi bộ, ra ngoài con hẻm là đoạn đường ngắn (đối với người trẻ) nhưng mấp mô những vỉa hè không lành lặn với rác vương vãi bọc nylon, những hộp xốp màu trắng chứa những phần ăn còn dỡ, những nấp cống cao hơn mặt đường hay thụt xuống bất thình lình nơi những con hẻm nhỏ đổ ra. Những năm gần đây để tránh ngập nước, thay vì tìm cách để nước thoát đi, người ta có sáng kiến nâng đường lên cao, và cao hơn nữa hằng năm. Kết quả là những con hẻm bị thấp hơn cả nữa mét so với mặt vỉa hè ngoài đường cái. Thật ra thì người dân cũng phải thích nghi bằng cách gom góp nhau tiền nâng hẻm của mình lên để bằng mặt bằng lòng với con đường và sáng kiến chống ngập của thành phố. Chỉ tội các con hẻm nào chưa nâng kịp thì dễ thành các dòng suối nhỏ quanh năm.

Đầu chợ là các sạp bán hoa, hoa cúc vàng, hoa vạn thọ, hoa huệ. Vài chiếc hon đa chở những xô đầy ấp hoa lá đang dỡ hàng dần xuống. Các hàng thịt hay cá được kê cao lên những bục xi măng khoảng chừng 1 mét nhưng các hàng rau hay trái cây thường để đầy tràn dưới mặt đất với đầy dẫy những bắp cải, bẹ xanh, hành ngò, những xoài, bưởi, mảng cầu hay những quả đu đủ nhỏ. Những bác gái đang chọn khổ qua chắc để làm món khổ qua dồn thịt trong cỗ cuối năm, các cô bán rau ngồi trên các ghế nhựa đang vươn người ra để lấy tiền, thối tiền hay ngắt vài cọng hành ngò khuyến mãi kèm thêm nhưng phần rau củ cho các bà nội trợ vốn hay trả giá và ít chịu trả tiền cho các khoản nho nhỏ.
Một cô gái bận bà ba màu xanh mắt đen, chắc thấy tôi đang lơ ngơ ở không, bỗng đưa tôi một quả mảng cầu dai bổ đôi “Anh coi hộ em trái này có bác sĩ không?” Thấy mặt tôi nghệch ra mọi người phì cười giải thích bác sĩ là mấy con sâu thường núp trong trái cây. “Mấy trái mãng cầu chín cây này dễ có bác sĩ nhúc nhích lắm đó anh ơi. ” Cô gái cười chu đáo cùng tôi khám trái mãng cầu trong khi tôi cười trong lòng với ý tưởng dùng một từ nhẹ nhàng và dễ thương như vậy để tránh phải gọi tên một mối rầu lòng người bán hàng những ngày giáp tết.

Cô bán hàng thịt cầm những tảng thịt to và xoay xỡ nó khéo léo trên tay để cắt lấy thành từng mảng tương đối, để lên trên cân, “vậy đủ chưa bác?” rồi cắt ra thành từng miếng nhỏ hơn độ vài lóng tay, gom hết bỏ vào một bịch nylon. Một phần cô bỏ vào máy xay, chùi tay vào áo, cô lấy sổ ra ghi ghi tính tính “của bác tổng cộng 508 ngàn, con lấy 500 ngàn thôi nghe.” Thiệt là những con số đẹp cuối năm mà những người buôn bán lâu năm rất biết sữ dụng.
“Tết có nghỉ không chị?” Tôi hỏi
“Dạ nghỉ ngày mùng một anh, về nhà ngoại ở Đồng Nai.”
“Con út của cổ học giỏi lắm đó.” Mẹ tôi nói.
“Vậy hả chị?”, tôi hỏi lại.
“Dạ, cũng vui lắm anh. Cháu giải nhất cuộc thi pha chế sáng tạo ở Hàn Quốc đó. Anh coi báo có đăng đó.”
Tôi thấy đôi mắt lấp lánh của cô và thoáng ngạc nhiên khi cô nói thật rõ tên cuộc thi chứ không chỉ bâng quơ nên hỏi tên con cô và nói sẽ tìm trên mạng bài báo. “Anh coi người nào có cột tóc trên đầu là cháu đó.”

Ra lại ngoài đầu chợ, mẹ mua vài bó hoa trong khi tôi sắp xếp lại giỏ đồ đã khá nặng. Giờ đã có thêm vài người đang ngồi uống cà phê trên mấy cái ghế đẩu, bán quán là một người đàn ông ngồi thấp dưới đất khi để ý hơn một chút mới thấy ông đang di chuyển trên hai tay trên hai cái ghế nhỏ bằng gỗ. Chưa kịp biết tại sao thì đã thấy thân hình nhỏ bé của ông khuất sau một tủ kính nhỏ để vài ba chai nước khoáng, chỉ còn lại khuôn mặt nhỏ, đen đuốc nhưng đôi mắt đang cười khi bất chợt gặp ánh mắt tôi. Tôi tự nhiên, và đến giờ vẫn còn lạ vì sao lúc đó tự nhiên lại nghĩ đến từ bảo hiểm xã hội, đến ngày hôm qua có dịp đưa người quen đi khám bảo hiểm xã hội ở bệnh viện Nguyễn Trãi phòng chờ phát thuốc đông không thể tưởng tượng nỗi và tiếng loa nhân viên gọi người lên phát thuốc đinh tai nhức óc và tiếng quạt máy thổi phần phật các tờ biên lai màu hồng kẹp trên các sổ bảo hiểm. Đến số bệnh viện công xây thêm từ bao nhiêu năm nay.
Ngoài đường xe nhiều hơn, những âm thanh í ới gọi nhau chuẩn bị cho một ngày giáp tết nhộn nhịp. Tôi nhìn lên bầu trời còn tối và mát dịu và mĩm cười. Những con người bé nhỏ, lạ nhưng bỗng thân thuộc đến lạ lùng và được ràng buộc với nhau bởi những sợi dây nhỏ, những gắn kết xã hội có tự bao đời nay của con người của đất nước này mà tôi thấy cần phải nâng niu từng chút một để nó không đỗ vỡ trong những thay đổi mà chúng ta đang khao khát hướng tới, những thay đổi cần phải có vì những sợi dây đó như càng căng thẳng và mong manh hơn từng ngày.